گریپ کنترل (Grip Control) چیست و چگونه کار میکند ؟

سیستم گریپ کنترل، که در بسیاری از خودروهای مدرن مشاهده می‌شود، به معنای کنترل چسبندگی خودرو است. در این مطلب، به بررسی این سیستم می‌پردازیم.

برای بسیاری از رانندگان پیش آمده است که خودرو در مسیرهای دشوار یا شرایط خاصی از جاده گیر کند، درحالی‌که امکان دریافت کمک وجود ندارد یا ابزارهایی مانند زنجیر چرخ در دسترس نیست. به همین دلیل، مهندسان به طراحی سیستم‌های کمکی رانندگی روی آورده‌اند. یکی از این سیستم‌ها، گریپ کنترل (Grip Control) نام دارد. البته این سیستم در شرکت‌های خودروسازی مختلف با نام‌های گوناگونی شناخته می‌شود و به طور کلی نوعی کنترل پیشرفته برای کشش و چسبندگی خودرو است. واژه "گریپ" به معنای چسبندگی است و "گریپ کنترل" به معنای کنترل این چسبندگی در شرایط مختلف است.

در ادامه با تایرپارس همراه باشید تا  این سیستم را بررسی کنیم: چگونه کار می‌کند، چه مزایا و معایبی دارد و چرا وجود آن در خودروها اهمیت دارد؟

Grip Control چیست و چگونه کار می‌کند؟

گریپ کنترل (Grip Control) یک سیستم کمکی هوشمند است که عمدتاً در خودروهای کراس‌اوور، SUV و برخی مدل‌های شهری مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف اصلی این سیستم، بهبود چسبندگی لاستیک‌ها به سطح جاده در شرایط دشوار نظیر سطوح لغزنده، گلی، شنی یا یخی است. این فناوری ترکیبی از سیستم‌های کنترل کشش (Traction Control) و سیستم ضد قفل ترمز (ABS) است که به صورت هوشمند نیروی وارد بر چرخ‌ها را مدیریت می‌کند. به عنوان مثال، این سیستم می‌تواند نیاز به زنجیر چرخ را در برخی شرایط کاهش دهد.

https://tirepars.com/%d8%b3%db%8c%d8%b3%d8%aa%d9%85-%da%a9%d9%86%d8%aa%d8%b1%d9%84-%d9%81%d8%b4%d8%a7%d8%b1-%d8%a8%d8%a7%d8%af-%d8%aa%d8%a7%db%8c%d8%b1-tpms-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/

امکانات و عملکرد گریپ کنترل

عملکرد گریپ کنترل به کمک حسگرهایی انجام می‌شود که وضعیت هر چرخ و سطح جاده را به دقت تحلیل می‌کنند. در شرایطی که چسبندگی لاستیک کاهش می‌یابد یا لغزش رخ می‌دهد، این سیستم نیروی محرکه را به چرخ‌هایی که اصطکاک بیشتری دارند منتقل می‌کند. همچنین با کاهش گشتاور چرخ‌های لغزنده، از هرزگردی آن‌ها جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، کنترل خودکار ترمزها و تنظیم شتاب‌گیری نیز از وظایف این سیستم است که به افزایش ایمنی و راحتی رانندگی کمک می‌کند.

انواع مدل‌های گریپ کنترل

سیستم گریپ کنترل (Grip Control) در خودروهای مختلف بسته به سازنده و نوع خودرو، با مدل‌ها و رویکردهای گوناگونی ارائه می‌شود. در ادامه به انواع رایج آن اشاره می‌کنیم:

1. استاندارد

این نوع گریپ کنترل در بسیاری از خودروهای شهری و کراس‌اوور استفاده می‌شود و عملکرد آن بیشتر بر بهبود چسبندگی در سطوح یخی و لغزنده متمرکز است. این مدل مناسب رانندگی در شرایط عادی یا کمی دشوار است.

2. چندحالته

برخی خودروها به سیستم گریپ کنترلی مجهز هستند که حالت‌های مختلفی مانند جاده برفی، شنی، گلی یا عادی را ارائه می‌دهد. راننده می‌تواند از طریق یک دکمه یا چرخ تنظیم، حالت مناسب را انتخاب کند تا خودرو به طور خودکار تنظیمات لازم را برای شرایط جاده‌ای اعمال کند. به عنوان مثال، این قابلیت در پژو ۲۰۰۸ فرانسوی موجود است.

3. پیشرفته

این مدل در خودروهای لوکس و شاسی‌بلندهای آفرودی به کار گرفته می‌شود و از فناوری‌های پیشرفته‌تری نظیر دیفرانسیل لغزش محدود (LSD) و سیستم چهارچرخ محرک بهره می‌برد. گریپ کنترل پیشرفته برای عبور از مسیرهای دشوار و شرایط سخت، عملکرد بهینه‌ای ارائه می‌دهد.

مزایا و معایب سیستم گریپ کنترل (Grip Control)

سیستم گریپ کنترل یکی از فناوری‌های پیشرفته‌ای است که مزایای متعددی برای رانندگان فراهم می‌کند، اما در عین حال، محدودیت‌هایی نیز دارد که باید به آن‌ها توجه کرد.

مزایای گریپ کنترل

1. افزایش ایمنی رانندگی
   این سیستم با کاهش خطر لغزش و بهبود چسبندگی لاستیک‌ها، به راننده امکان می‌دهد تا در شرایط جاده‌ای دشوار، مانند سطوح یخی، گلی یا شنی، با اطمینان بیشتری رانندگی کند.
2. سهولت استفاده و راحتی بیشتر
   گریپ کنترل، برخلاف تجهیزات سنتی مانند زنجیر چرخ، نیازی به توقف خودرو یا نصب دستی ندارد. این سیستم تنها با فشار دادن یک دکمه فعال می‌شود و در برخی مدل‌های چندحالته، حتی برای شرایط مختلف مانند برف، گل‌ولای یا شن طراحی شده است.
3. عملکرد چندمنظوره
   برخلاف زنجیر چرخ که تنها در برف کارآمد است، گریپ کنترل چندحالته می‌تواند در شرایط گوناگون جاده‌ای عملکرد مناسبی داشته باشد و نیازی به تجهیزات جداگانه برای هر وضعیت نیست.

https://tirepars.com/%da%86%d8%b3%d8%a8%d9%86%d8%af%da%af%db%8c-%d9%84%d8%a7%d8%b3%d8%aa%db%8c%da%a9-%db%8c%d8%a7-traction-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f/

معایب Grip Control

1. محدودیت عملکرد
   این سیستم نمی‌تواند جایگزین کامل مهارت رانندگی یا تجهیزات تخصصی مانند لاستیک‌های زمستانی باشد. در مسیرهای بسیار گلی، عمیق یا شرایطی که چسبندگی کاملاً از بین می‌رود، ممکن است کارایی آن کافی نباشد.
2. هزینه بالا
   نصب و تعمیر سیستم گریپ کنترل هزینه‌بر است و ممکن است برای برخی رانندگان توجیه اقتصادی نداشته باشد.
3. وابستگی به فناوری خودرو
   عملکرد این سیستم به حسگرها و فناوری‌های پیشرفته وابسته است که در صورت خرابی یا اختلال در این قطعات، ممکن است عملکرد سیستم مختل شود.

جمع‌بندی

گریپ کنترل یکی از فناوری‌های مهم در افزایش ایمنی و راحتی رانندگی است که به خودروها کمک می‌کند تا پایداری خود را در سطوح لغزنده و شرایط جاده‌ای دشوار حفظ کنند. با این حال، آگاهی از محدودیت‌های این سیستم و استفاده از آن در کنار تجهیزات مناسب، مانند لاستیک‌های مخصوص زمستان، می‌تواند نتایج بهتری را برای رانندگان به همراه داشته باشد.

سیستم کنترل فشار باد تایر (TPMS) چیست و چگونه کار می‌کند؟

اگر صاحب خودرویی مدرن هستید، حتما نام TPMS را شنیده‌اید. از طریق سیستم کنترل فشار باد تایر با همان TPMS می‌توانید از میزان فشار باد لاستیک‌ها آگاه شوید. هنگامی که باد لاستیک از میزان استاندارد خودرو کمتر و یا بیشتر باشد این سیستم به راننده هشدار می‌دهد. در واقع این سیستم به طور متوالی وضعیت فشار باد تایرها را کنترل می‌کند و به راننده اطلاع می‌‌دهد. در ادامه با تایرپارس همراه باشید تا به بررسی نحوه عملکرد این سیستم، انواع سیستم TPMS و مزایا و معایب استفاده از سیستم کنترل فشار باد لاستیک بپردازیم.

نحوه عملکرد سیستم کنترل فشار باد تایر (TPMS)

همانطور که در مقدمه اشاره شد، وظیفه سیستم TPMS، اعلام هشدار عدم وجود باد کافی در تایر خودرو می‌باشد. TPMS با هشدار به موقع، که خبر از کمبود باد تایر می‌دهد، می‌تواند از بروز حوادث جدی جلوگیری کند. شاخص این سیستم علامت زردرنگی است که به روی پنل ابزار داشبورد قرارگرفته است و شامل شکل نعل اسب به همراه نقطه‌ی هشداردهنده است.

سیستم TPMS بر اساس نیروی گریز از مرکز هر چرخ، سرعت آن را نمایش می‌دهد. فشار باد تایر بر اساس بر اساس سرعت چرخ تعیین می‌شود. در صورتی که سرعت از 20 کیلومتر بر ساعت کمتر باشد سیستم در حالت آماده باش قرار می‌گیرد. در این سرعت تعداد دفعات اندازه گیری شده،  کم می باشد و هر 15 دقیقه یکبار پالس الکترونیکی را به واحد کنترل ارسال می کند. اگر سرعت از 20 کیلومتر بر ساعت بیشتر شود سیستم از حالت آماده باش (Standby) به حالت رانندگی (Driving) تغییر می کند. در نتیجه تعداد دفعات اندازه گیری فشار باد بیشتر می شود و هر 10 ثانیه یکبار اندازه گیری انجام می گیرد. هر دقیقه یک پالس متوسط به گیرنده ارسال می شود.

حسگر TPMS پالس را از طریق یک باتری لیتیومی، جریان مورد نیاز خود را تامین می کند. حسگر TPMS دارای قسمتی است که شتاب هر چرخ را مشخص می کند و نشان می دهد خودرو در حال توقف و یا در حال حرکت است.

انواع سیستم TPMS

• سیستم کنترل فشار باد تایر غیر مستقیم

سیستم TPMS غیر مستقیم دقیقا از سنسور‌هایی استفاده می‌کند که سیستم ABS یا ترمز ضد قفل خودرو از آن استفاده می‌کند. این سنسور‌ها میزان چرخش هر چرخ را محاسبه و با سایر چرخ‌ها و سایر داده‌های موجود مثل سرعت مقایسه می‌کند. بر اساس سرعت چرخش هر چرخ، کامپیوتر خودرو می‌تواند سایز هر چرخ را تخمین بزند و در صورتی که چرخی سریع‌تر از حد انتظار دوران کند کامپیوتر راننده را از کم بودن فشار باد آن تایر مطلع می‌کند. همانطور که پیشتر اشاره کردیم سیستم TPMS غیر مستقیم در حقیقت با سنج سرعت هر چرخ میزان فشار باد تایر را تخمین می‌زند و از تکنولوژی مشابه با فشار سنج‌ها متداول استفاده نمی‌کند. پس هر مشکلی که موجب اختلال در سرعت دوران هر چرخ شود چراغ هشدار سیستم TMPS را در پنل پشت  فرمان روشن‌ خواهد کرد.

• • مزایای سیستم TPMS غیر مستقیم

از مزایای سیستم TPMS غیر مستقیم می‌توان به ارزان‌تر بودن نسبت به نسخه مستقیم این سیستم، دوام بیشتر و نیاز به نگهداری و سرویس کمتر و همچنین آسان‌تر بودن نصب و استفاده در خودروها اشاره کرد.

• • معایب سیستم TPMS غیر مستقیم

از معایب این نوع سیستم پایش فشار تایر نیز می‌توان به عملکرد نسبتا ناصحیح و غیر دقیق در صورت تغییر تایر‌ها با تایر‌های کوچک‌تر و یا بزرگ‌تر، عملکرد ناصحیح در صورت نامتقارن بودن تایر‌ها و نیاز به بازیابی و ریست شدن بعد از تعویض دوره‌ای لاستیک‌ها و یا باد کردن لاستیک‌ها اشاره کرد.

• سیستم TPMS مستقیم

با توجه به توضیحات سیستم غیر مستقیم حدس زدن عملکرد سیستم مستقیم دشوار نخواهد بود. سیستم پایش فشار تایر‌ مستقیم بجای استفاده از سنسور‌های سیستم ABS و سنجش دوران هر چرخ از سنسور‌های مخصوص پایش فشار‌ در هر تایر استفاده می‌کند. همچنین سیستم مستقیم پایش فشار می‌تواند قابلیت سنجش حرارت هر تایر را نیز داشته باشد. داده‌ها محاسبه شده توسط هر سنسور برای پردازش و تفسیر به یک ماژول مرکزی فرستاده می‌شوند و در صورت تشخیص کمبود فشار باد در هر تایر چراغ سیستم TPMS در پشت آمپر خودرو روشن خواهد شد.

نکته جالب توجه این سیستم ارسال وایرلس و بدون سیم داده‌های هر سنسور به ماژول پردازش است. هریک از سنسور‌ها سریال نامبر اختصاصی خود را دارند که موجب عدم تداخل سیگنال‌های ارسالی هر سنسور با سنسور‌های چرخ‌های دیگر و سنسور‌های خودروها مجاور که از این سیستم استفاده می‌کنند می‌شود.

• • مزایای سیستم TPMS مستقیم

از مزایای سیستم TPMS مستقیم می‌توان به اندازه گیری دقیق فشار باد در هر تایر که دیگر ارتباطی به میزان دوران هر چرخ و در ادامه عدم بروز مشکل در صورت اختلال در چرخش هر چرخ، تنظیم شدن آسان در صورت تعویض هر تایر، عمر باتری طولانی (بیش از یک دهه) اشاره کرد.

• • معایب سیستم TPMS مستقیم

از معایب این نوع سیستم پایش فشار تایر نیز می‌توان به هزینه تولید بالاتر نسبت به نمونه غیر مستقیم، عدم امکان تعویض باتری در اکثر سنسور‌ها و نیاز به تعویض کل سنسور در صورت بروز مشکل و امکان خراب شدن سنسور در صورت ایجاد فشار یا ضریه غیر متعارف به تایر و رینگ خودرو اشاره کرد.

سیستم TPMS و رانندگی

وجود این سیستم از جهتی خیال راننده را از وجود میزان فشار باد مناسب در تایر‌های خودرو راحت می‌کند و از طرف دیگر به دلیل اینکه همیشه فشار باد تایر‌ها در سطح مطلوبی نگهداری می‌شوند عمر تایرها نیز افزایش خواهد یافت و از استحلاک آن‌ها کاسته خواهد شد. امیدواریم با عرضه خودروهای بروزتر در کشورمان شاهد استفاده از این دست سیستم‌ها در تمامی خودروها باشیم که علاوه بر کاهش هزینه‌ها و استحلاک خودرو هرچه بیشتر از ایجاد تصادفات و سوانح بسیار پرخطر جلوگیری شود.

اگر لاستیک ها به طور مداوم هوا از دست بدهند، چه می‌کنید؟

لاستیک های شما باید نسبتاً انعطاف پذیر باشند. بنابراین اگر مرتبا مقادیر قابل توجهی هوا از دست می دهند باید مراقب آن باشید. چندین دلیل مختلف برای این امر وجود دارد. لاستیک های شما ممکن است دچار سوراخ شدن یا پارگی شوند. در این صورت شما می توانید سریعاً آنها را تعمیر کنید. همچنین ممکن است مشکلی در میل سوپاپ وجود داشته باشد. لازم نیست زیاد نگران لاستیک های خود باشید. با این حال، بازرسی منظم از آنها باعث آرامش خاطر شما می شود که می توانید در هر مکانی رانندگی کنید.اگر لاستیکی دارید که مدت هاست تعویض نشده است. آنها را به یک آپاراتی حرفه ای ببرید تا ببینید آیا به تعمیر یا تعویض نیاز دارند.